تاریخچه و کاربرد هنر روباندوزی
قدمت هنر روبان دوزی به سال های 1700 میلادی برمیگردد که این هنر را بر روی لباس یا تزئین دکور منزل استفاده میکردند.این هنر دوران مختلفی از محبوبیت رو پشت سر گذاشته و امروزه بیشتر از هر زمان دیگه ای در اوج محبوبیت و کاربرد خودش قرار دارد.
روبان دوزی از زیر مجموعه های هنر سوزن دوزی و گلدوزی محسوب میشه و بعضی از مواقع به آن ،گلدوزی با روبان هم اطلاق میشود.

امروزه روباندوزی از پوسته ی محدود کننده ی خودش خارج شده و موارد کاربرد فراوانی را شامل میشود و روز به روز هم در حال گسترده تر شدن هست.
علاوه بر استفاده در لباس ها بعنوان تزئین و زیبایی بیشتر،در انواع تابلوها ، رومیزی ،کوسن ، جانماز سجاده ،کیسه های کوچک و بزرگ ، گلهای سر تسبیح و موارد دیگه هم به کار می رود.
آشنایی با وسایل اولیه ضروری هنر روباندوزی
برای شروع خلق یک اثر روبان دوزی وجود وسایل زیر ضروری است:
- انواع روبان در سایز های مختلف
- کارگاه گلدوزی پلاستیکی یا چوبی
- سوزن مخصوص روبان دوزی با سر پیکان مانند
- پارچه مناسب روبان دوزی
سوزن با سر پیکانی
کارگاه های گلدوزی
انواع روبان
سایر وسایل مورد استفاده در روبان دوزی
- نخ و سوزن و قیچی
- رنگ های مخصوص پارچه
- نخ های گوبلن و ابریشم، سرمه ، مروارید و مهره…
روش های انتقال طرح و الگو بر روی پارچه
برای انتقال طرح روی پارچه، نیاز به یک طرح چاپ شده داریم. این الگو می تواند یک طرح خام باشد یا یک طرح کارشده ی روباندوزی که در هردو صورت میتوانیم آن را پرینت گرفته و با کاربن پارچه یا ماژیک مخصوص پارچه بر روی پارچه اصلی منتقل کنیم.
برای انتقال طرح روی پارچه،ابتدا بايد طرح داشته باشيم.اين طرح ميتواند يك طرح خام باشد كه شما از اينترنت يا منابع ديگر پرينت گرفتهايد يا يك طرح كارشده باشد كه آن را هم بايد پرينت بگيريد البته ترجيحاً پرينت رنگی بگيريد كه واضح تر باشد.اگر پارچهی ما،نازك بود كاغذ طرح را زير پارچه میگذاريم و روی اثری كه بجا گذاشته را با ماژيك نمد(ماژيكی كه با آب به راحتی پاك ميشود) و يا مداد كم رنگ می كشيم.
اگر پارچه ضخيم يا تيره رنگ بود و امكان رؤيت طرح از زير پارچه وجود نداشت چكار كنيم؟
روش اول:ساده است، از كاربن مخصوص پارچه استفاده می كنيم، كاربن پارچه در رنگ های قرمز،سفيد و زرد موجود میباشد.برای پارچه هايی با رنگ تيره از كاربن سفيد و زرد و برای پارچه هايی با رنگ روشن از كاربن قرمز استفاده میكنيم.
نكته: در صورت استفاده از كاربن قرمز سعی كنيد دست خود را روي سطح كاربن خيلی فشار ندهيد زيرا گاهی اين كاربن ها رنگ خود را تا حدودی به پارچه منتقل می كنند.
روش دوم: استفاده از كيسه فريزر يا همان نايلون.بله نايلون
طرح مورد نظررا بر روی نايلون با كمك ماژيك ضداب منتقل میكنيم،نايلون را روی پارچه گذاشته و سپس كارگاه را بر روی نايلون و پارچه محكم ميكنيم.اگر نايلون پس از گذاشتن كارگاه،مقداری چروك بود به همان حال رهايش ميكنيم زيرا سعی در كشيدن و صاف كردن نايلون احتمالاً موجب پارگی آن خواهد شد.ولی پارچهی زير نايلون را بايد كاملاً بكشيم تا صاف شود و با ضربه زدن به آن صدای طبل مانند بشنويم.
برای شروع چطور انتهای روبان را گره بزنیم؟
بعد از عبور روبان از سوراخ سوزن، انتهای آن را گره معمولی می زنیم.روش دیگر گره مخصوص روبان دوزی است. مطابق تصاویر زیر، ابتدا انتهای روبان را کوک زده و سوزن را بیرون می آوریم.قبل از اینکه روبان را بطور کامل بکشی، از داخل حلقه ایجاد شده سوزن را عبور می دهیم.در تمامی این مراحل قسمت انتهایی روبان را رها نمی کنیم.
گره فرانسوی:
روش دوخت گره فرانسوی که از تکنیک های معروف روبان دوزی است به این صورت است:در حالیکه سر تیز سوزن به سمت بالا است، روبان را در دست چپ نگه داشته و آن را دو تا سه بار، دور سوزن می پیچانیم. سپس سر سوزن را به سمت پایین و داخل پارچه فرو برده و اضافه روبان را از زیر پارچه می کشیم.
موارد استفاده گره ها در روبان دوزی:
وسط گلبرگ ها به عنوان مغزی گل و بعنوان غنچه روی ساقه ها و داخل برگ ها ميباشد.
همانطور كه در تصوير ملاحظه میكنيد به كمك شابلون يا هر وسيله ی گرد ديگری يك دايره به اندازه مغزی دلخواهمان برای گل روی پارچه میكشيم.اين دايره و هرخطوط ديگری را بهتر هست كه با كمك ماژيك هايی كه با آب پاك میشوند يا خود بخود محو میشوند كشيد تا مشكلی از جهت تميزی كار نداشته باشيم.
نكته:داخل دايره (مغزی) را پراز گره میكنيم،بهترين حالت مغزی زمانی است كه هيچ فاصلهای بين گره ها نباشد و آنها كاملاً بهم چسبيده باشند.
تکنیک اصلی و پايه روباندوزی چيست؟
ركن و پايه ی هنر روباندوزی ،تكنيك بسيار پركاربرد شلال است.مهارت و تسلط هرچه بيشتر شما برروی اين تكنيك باعث خلق كارهای به مراتب زيباتر و طبيعی تر خواهد شد.
همانگونه كه در هنر خياطی ،كوك ركن اصلی ميباشد در هنر روباندوزی شلال ركن و پايه كار ميباشد.
شلال دو نوع هست:
نوع اول پس از خارج كردن سوزن از پارچه ،مستقيم به داخل پارچه فرو ميرود. بهتر هست براي جلوگيری از لوله شدن و بدفرم شدن روبان ،انگشت اشاره خود را زير روبان نگه داريم تازمانی كه شلال حالت و برجستگی مورد نظر مارا بدست بياورد.
در شلال نوع دوم،پس از خارج كردن سوزن از پارچه و مرتب كردن روبان،سوزن را در داخل روبان فروبرده و به زير پارچه منتقل ميكنيم و تازمانی كه نوك گلبرگ يا برگ تيزی مورد نظر ما ايجاد شود به كشيدن روبان از زير پارچه ادامه می دهيم.
شلال نوع دوم دارای سه حالت ميباشد
1-سوزن از وسط عرض روبان در پارچه فرو برود
2-سوزن از گوشه راست روبان فرو رود
3-سوزن از گوشه چپ روبان فرو برود
نكته:هر دونوع شلال برای دوخت گلبرگ و برگ كاربرد دارد فقط كافيست رنگ و عرض روبان را تغيير دهيم.برای مثال با دوخت شلال نوع دو با رنگ سفيد ،ما گلبرگ و با روبان رنگ سبز، یک برگ خواهيم داشت.
